logobqn

BỆNH VIỆN ĐA KHOA

KHU VỰC MIỀN NÚI PHÍA BẮC QUẢNG NAM

ĐỊA CHỈ: KHU 7 THỊ TRẤN ÁI NGHĨA - ĐẠI LỘC - QUẢNG NAM - ĐIỆN THOẠI: 0235. 3747432 - FAX: 0235. 3747432

Tin mới nhất

Ngày 30 tháng 3, Sở y tế Thái Bình có ...
Môi trường y tế là một môi trường nguy ...
Trong không khí hân hoan chào mừng ...
Chiều 13/9, Công đoàn Cơ sở Bệnh viện ...

Video

Lượt truy cập

Hôm nay 28

Hôm qua 45

Tuần này 212

Tháng này 439

Tổng cộng 52014

PHÙ MẠCH DO THUỐC

PHÙ MẠCH DO THUỐC

Phù mạch là tình trạng đột ngột sưng phồng da, cơ quan dưới da hoặc dưới niêm mạc và đường hô hấp hoặc đường tiêu hóa. Phù mạch không để lại rỗ, có tính tạm thời (chỉ kéo dài tới 7 ngày) và có thể tại bất cứ vị trí nào trên cơ thể. Phù mạch có thể do dị ứng hoặc không. Phù mạch dị ứng do IgE và histamin gây ra, có thể xuất hiện chỉ khi có sự tiếp xúc trước đó với các tác nhân nghi ngờ và thường gây ra mề đay đồng thời [1]. Phù mạch không dị ứng thường do tăng bradykinin bao gồm do di truyền hoặc do thuốc, thường không kèm ngứa. Tùy thuộc vào cơ chế gây bệnh và mức độ nặng của triệu chứng mà việc điều trị phù mạch sẽ khác nhau. Phù mạch có thể đe dọa tính mạng. Phân theo vị trí giải phẫu, sưng phù đường thông khí là loại vị trí phù mạch đáng lo ngại nhất do ảnh hưởng tới đường hô hấp. Điều trị bao gồm điều trị nguyên nhân gây phù mạch và ngăn ngừa tái diễn trong tương lai [1].

Cảnh báo phù bradykinin do thuốc

Ngày 12/11/2019, Cơ quan quản lý Dược phẩm Pháp (ANSM) cảnh báo cần nghĩ ngay đến thuốc ức chế men chuyển (ACEI), thuốc đối kháng thụ thể angiotensin II (các sartan) và các gliptin khi xuất hiện phù bradykinin [2].

Phù bradykinin xảy ra do giảm thoái hóa bradykinin. Nguyên nhân có thể do di truyền (liên quan hoặc không đến sự thiếu hụt chất ức chế C1) hoặc từ việc sử dụng thuốc do ức chế các enzym có vai trò gây thoái hóa bradykinin, đặc biệt là các enzym chuyển đối với các thuốc ACEI hoặc các ARA II (sartan) và enzym dipeptidylpeptidase đối với các gliptin [2]. Phù mạch gây bởi ACEI có tỉ lệ khoảng 0,1% - 6% và tỉ lệ phản ứng chéo giữa thuốc ACEI và các sartan khoảng 7% tới 17% [1].

Biểu hiện của phù Bradykinin

- Thường ở dạng phù nề dưới da, không có ngứa, khởi phát đột ngột, tập trung chủ yếu ở  vùng mặt, lưỡi hoặc đường hô hấp trên (tổn thương thanh quản 30% nếu phù ở mặt) ở một bệnh nhân được điều trị bằng thuốc ACEI hoặc hiếm hơn bằng các sartan [2].

- Phù biểu hiện độc lập và không liên quan đến nổi mề đay hoặc các biểu hiện khác gợi ý đến sốc phản vệ xuất hiện và tiến triển trong vài giờ hoặc vài ngày [2].

- Có biểu hiện nặng hơn nhưng ít phổ biến hơn so với phù qua trung gian IgE. Biểu hiện của loại phù này cũng có thể khu trú ở niêm mạc tiêu hóa và gây biểu hiện đau bụng với cường độ khác nhau. Không giống như phù qua trung gian giải phóng histamin, phù bradykinin thoái lui một cách tự nhiên mặc dù vẫn tiếp tục sử dụng thuốc nghi ngờ, điều này thường dẫn đến việc không đưa ra giả thuyết nguyên nhân do thuốc. Trái ngược với các loại phù bradykinin do di truyền hoặc mắc phải, mức độ ức chế C1 (thực thể hoặc chức năng) và C4 là bình thường [2].

- Thời gian khởi phát dao động từ vài giờ đến vài năm sau khi bắt đầu dùng thuốc và co giật có thể trở nên thường xuyên hơn và/hoặc nghiêm trọng hơn, luôn luôn có xu hướng phổ biến hơn ở vùng tai-mũi-họng. Ở một số bệnh nhân, phù bradykinin có thể xảy ra trong vòng 6 tháng sau khi ngừng thuốc ACEI hoặc các sartan, điều này có thể làm phức tạp thêm chẩn đoán [2].

- Sự kết hợp của một ACEI hoặc sartan với một số loại thuốc làm tăng nồng độ bradykinin, đặc biệt là nhóm gliptin làm tăng nguy cơ phát triển phù bradykinin [2].

Khuyến cáo cho các cán bộ y tế

- Việc chẩn đoán phù bradykinin khi sử dụng thuốc ACEI hoặc sartan rất khó thực hiện vì hiện tại không có phương pháp chẩn đoán sinh học nhanh chóng để xác định. Loại phù này cũng ngày càng có nguy cơ cao gây ngạt trong trường hợp phù khu trú ở thanh quản [2].

- Sự kết hợp của thuốc ACEI hoặc sartan với các với gliptin làm tăng nguy cơ xuất hiện phù bradykinin [2].

- Nếu bệnh nhân xuất hiện phù bradykinin sau khi được điều trị bằng thuốc ACEI hoặc sartan cần ngừng thuốc ngay lập tức và chống chỉ định sử dụng lại các thuốc này [2].

- Tư vấn cho bệnh nhân nhận biết các dấu hiệu lâm sàng của phù như sưng mặt, môi,  lưỡi hoặc cổ họng, khó nuốt hoặc khó thở và/hoặc đau bụng với cường độ khác nhau và khi đó, bệnh nhân cần tham khảo ý kiến bác sĩ khẩn cấp [2].

Tài liệu tham khảo

  1. DS. Võ Thị Hà, “Phù mạch do thuốc”, Bệnh viện Đại học Y dược Huế”.
  2. Trung tâm DI và ADR Quốc gia (2019), “ANSM: Ngày 12/11/2019, Cơ quan quản lý Dược phẩm Pháp cảnh báo cần nghĩ ngay đến thuốc ức chế men chuyển, thuốc đối kháng thụ thể angiotensin II (các sartan) và các gliptin khi xuất hiện phù bradykinin”.

                                                                                                                                               Phan Thị Thương

                                                                                                                                                    Khoa Dược

 

BV đa khoa khu vực miền núi phía Bắc Quảng Nam

Địa chỉ: Khu 7 - Thị Trấn Ái Nghĩa - Đại Lộc - Quảng Nam

Điện thoại: 0235.3 747.432 - 0235.3 865.378

Fax: 0235.3 747.432

Email: thstomuoi@gmail.com

ĐẶT LỊCH KHÁM

Họ tên(*)
Invalid Input

Email(*)
Invalid Input

Điện thoại(*)
Invalid Input

Nội dung(*)
Invalid Input

Captcha(*)
Captcha
Invalid Input

Search

test